W zależności od tego, czego dotyczy kontrola, wyróżnia się przeglądy konserwacyjne, okresowe, eksploatacyjne, powypadkowe lub poawaryjne, codzienne oraz specjalne. Czym jest przegląd specjalny UTB? Kiedy trzeba go zrobić? I co obejmuje?
Czym jest przegląd specjalny i resurs?
Przegląd specjalny UTB to przegląd przeprowadzany wtedy, gdy podnośnik osiągnął resurs. Czym jest resurs? Resurs to ustalony czas eksploatacji maszyny wyrażony w konkretnych, odpowiednich dla niej jednostkach, w którym gwarantuje się sprawność i bezpieczeństwo jej użytkowania.
Resurs określa się dla podnośników koszowych, ładowarek teleskopowych, wózków widłowych i innych maszyn. Zgodnie z przepisami musi być wykonany dla wszystkich urządzeń, które mają więcej niż rok jeszcze przed przeglądem okresowym UDT. Inspektor wykonujący przegląd wymaga bowiem od właściciela zwyżki resursu, zanim zdecyduje, czy maszyna może zostać dopuszczona do dalszego użytku.
Co ważne, właściciel nie musi obliczać resursu samodzielnie – ma prawo zlecić to firmom zewnętrznym. Większość posiadaczy maszyn korzysta z tej możliwości, bo wymaga to specjalistycznej wiedzy. Do określenia resursu potrzeba m.in. informacji o liczbie przepracowanych cykli pracy, długości tych cykli, stanie technicznym, przenoszonych obciążeniach, wysokości podnoszenia czy danych o okresie użytkowania z uwzględnieniem rzeczywistych warunków użytkowania.
Kiedy wykonuje się przegląd specjalny UTB?
Przeważnie uznaje się, że maszyna osiąga swój resurs po 10 latach użytkowania lub po przepracowaniu 7, 8, 9 lub 10 tysięcy godzin w zależności od tego, co nastąpi pierwsze. Jeśli jednak działa w trudnych warunkach, dzieje się to odpowiednio wcześniej. Wtedy musi przejść przegląd specjalny UTB, żeby mogła zostać dopuszczona do dalszej eksploatacji.
Takie przeglądy wykonują wyłącznie producenci albo firmy posiadające uprawnienia do napraw lub modernizacji zwyżek takie jak Riwal: https://www.riwal.com/pl/serwis-zewnetrzny-resurs/. W Riwal oprócz tego, że zajmujemy się przeglądami specjalnymi i remontami generalnymi, świadczymy również usługi określania resursu.
Co sprawdza się podczas przeglądu specjalnego?
Co powinno zostać skontrolowane podczas przeglądu specjalnego UTB? Wszystkie elementy, które wpływają na bezpieczne użytkowanie podnośnika, czyli m.in.:
- konstrukcja nośna,
- mechanizmy napędowe,
- układy elektryczne,
- układy bezpieczeństwa,
- układy hydrauliczne,
- układy pneumatyczne.
Specjaliści oceniają parametry i funkcje maszyny i, jeśli stwierdzą jakiekolwiek nieprawidłowości, zalecają przeprowadzenie wymaganych napraw. Po ich przeprowadzeniu urządzenie może zostać ponownie oddane do eksploatacji, a resurs nalicza się od początku.
Jak wygląda protokół z przeglądu specjalnego?
Przegląd specjalny zawsze powinien kończyć się sporządzeniem protokołu, czyli dokumentu, w którym ocenia się stan techniczny maszyny. Uwzględnia się w nim nie tylko podstawowe dane takie jak data przeglądu, informacje o podnośniku, jego użytkownikach i miejscach wykorzystywania, lecz także wszystkie czynności wykonane podczas przeglądu, np. pomiary geometrii, badania wizualne, badania magnetyczno-proszkowe itp. oraz informacje o używanych narzędziach pomiarowo-badawczych. Wtedy, gdy to konieczne, do każdego kontrolowanego elementu dołącza się również uwagi dodatkowe dotyczące jego stanu.
Na koniec wydaje się orzeczenie, w którym zawiera się wynik przeprowadzonych czynności. Jeśli wynik jest pozytywny, nadaje się nowy okres resursu, a jeśli negatywny wykonuje wymagane naprawy lub remont kapitalny albo odbiera się zdolność urządzenia do pracy zgodnie z przepisami UDT. Wtedy, gdy właściciel zdecyduje się na remont, zgodnie z tym, co pojawiło się powyżej, maszyna otrzymuje nowy resurs i ponownie musi przejść przegląd specjalny, kiedy ten zostanie osiągnięty. Wcześniej podlega rutynowym, corocznym przeglądom okresowym.